Over koormuziek

De onderliggende betekenis van de tekst vormt steeds de basis van de muziek in het stuk. De componist maakte ooit een studie van de tekst, en heeft de betekenis daarvan als uitgangspunt in de toonzetting gebruikt. In een creatief proces is elke gedachte, elke frase en elk woord steeds meer een eenheid gaan vormen met de samenklank.

Binnen de muziek kan de componist zich uitdrukken in vele nuances, die lopen van helder en open tot gesloten en nevelig, van stralend naar zuur en wrang, en op deze wijze zijn opvatting – van dat moment – over de tekst in de muziek meegeven.

Er bestaan vele soorten tekst; er zijn dus ook vele soorten muziek voor koren ontstaan. Zo neemt temidden van kerk- en geestelijke muziek, opera en musical de oratoriummuziek zijn aparte plaats in. Het woord oratorium is ontstaan uit het Latijnse werkwoord orare, dat spreken, pleiten en ook, het meest bekend, bidden kan betekenen.

De term oratorium ontstond rond 1550 door toedoen van Phillippo Neri, nu in Rome vereert als één van de meest geliefde heiligen. Neri was een priester van het volk. Hij richtte hospitalen en gaarkeukens in en was ervan overtuigd dat ieder mens dagelijks moet leven met het woord van God. Daartoe verzamelde hij een groep mensen om zich heen om te spreken en te zingen over het geloof. Hij richtte een ruimte in naast de kerk, waar verhalen uit de Bijbel en heiligenlevens in liedvorm werden vertaald en gezongen. Dit sloot uitstekend aan bij de beslissing van het Concilie van Trente in 1562, waarin werd beslist, dat de geloofsbelevenis weer moest worden teruggebracht naar de gewone mensen.
In de vroege barok rond 1600 groeiden deze liederen uit tot meer complexe composities, waarin echter altijd en bovenal de verstaanbaarheid van de tekst belangrijk bleef.

Onze dirigent in de jubileumkrant ter gelegenheid van ons 75-jarig bestaan: “Het oratorium is een compositie, waarin een verhaal, Bijbels of werelds, op muziek is gezet. Aangezien in een verhaal meerdere personen een rol spelen, spelen ook solistische partijen vaak een belangrijke rol. Koor en solisten vertellen in beurtzang zingend een verhaal, begeleid door een orkest”.

Een oratoriumkoor houdt zich meestal niet alleen bezig met oratoriumrepertoire, maar ook met andere vormen van begeleide koorwerken. Zoals cantates, grote concertmissen en requiems. Het uitvoeren van oratoria zal in de toekomst meer en meer een specialisme worden. De C.O.V. Ex Animo heeft een goede basis weten te bereiken om in de toekomst zijn positie als oratoriumvereniging verder uit te bouwen.